عباس قديانى
227
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
تأسيس نمود و پس از شكست فرقه آذربايجان شوروى گريخت و در آنجا به دستور « باقروف » به طرز مشكوكى كشته شد . پيمان آنتالسيداس پس از شكست آگزيلاوس دولت اسپارت سفيرى به نام آنتالسيداس براى عقد صلح به ايران فرستاد . وى در شوش به حضور شاهنشاه رسيد و اسپارت متعهد شد كه در كار شهرهاى يونانى آسياى صغير مداخله نكند و در نتيجه همهء شهرهاى يونانى آسياى صغير و جزيرهء قبرس به تصرف ايران درآمد . اردشير دوم در سال 358 ق . م . درگذشت و پس از او پسرش وهوكا به پادشاهى نشست . پيمان سعدآباد انگلستان به علت ترس از خطر كمونيسم و اهميت و حفظ منافع مستعمراتى خود سعى مىكرد تا علاوه بر تلاش براى به وجود آوردن قدرتهاى متمركز در منطقه ، آنان را از طريق پيمانهاى سياسى - نظامى به هم پيوند دهد . اين سياست هم موجب نيرومندى اين قدرتها مىشد و هم ديوار دفاعى محكمى در مقابل پيشروى احتمالى روسها به وجود مىآورد . به پيشنهاد انگلستان در سال 1316 شمسى كشورهاى ايران و تركيه و افغانستان و عراق در كاخ سعدآباد پيمانى بستند كه براساس آن كشورهاى مذكور توافق كردند تا سياست هماهنگى را دو منطقه در پيش بگيرند و از دخالت در امور داخلى يكديگر اجتناب ورزند و در مواقع خطر به كمك يكديگر بشتابند . اگر حوادث بين المللى همزمان با انعقاد اين پيمان و پس از آن تغيير نكرده بود اين پيمان مىتوانست اهداف انگلستان را تأمين كند ، اما ظهور هيتلر و گسترش نفوذ او در ميان اين كشورها از جمله ايران باعث شد كه پيمان سعدآباد در عمل به پيمانى ضعيف و توخالى تبديل شود . پئورو چيستا ( به معنى پردانش ، بسيار دانا ) ، كوچكترين دختر زردشت و زن جاماسب وزير مشهور گشتاسب . شرح سخنان زردشت در روز ازدواج وى و انتخاب جاماسب حكيم براى همسرى و آزادگذاردنش در انتخاب همسر ، نشانه علاقه و احترام خاص زردشت به اين دختر است . در بند 4 يسناگات 53 ، از زبان جاماسب چنين آمده است : « آرى اين ( پئورو چيستا ) را به دلگرمى به دين رهبرى كنم تا كه او پدر را خشنود تواند ساخت و شوهر ، بزرگران ، آزادگان ، پاكدينان . . . را ، تا اهورمزدا براى دين نيكش به دو پاداش نيك دهد ، همواره جاودان باشد . . . » « . . . او را به دين راهنمايى كنم آنچنانكه پدر و شوهر و همه مردان از كشاورزان و آزادگان و پاكدينان از وى خشنود گردند ، مزدا از براى نهاد ستودهاش منش نيك را جاودان به دو ارزانى دارد . »